Ferðalög

Róm, borgin eilífa – þriðji hluti

20190126_082445
Framhlið Basilíkunnar Santa Maria degli Angeli e Martiri.

En að sofna snemma þýðir líka að maður vaknar snemma! Við vorum komin á rand upp úr kl. 8.00 um morguninn, en við fengum okkur göngutúr að Baðhúsum Diocletians og Santa Maria degli Angeli e Martiri (Saint Mary of Angels and Martyrs). Baðhús Diocletians voru stærstu almenningsböðin í Róm til forna, byggð í kringum árið 300 e.kr. Mikill hluti þeirra stendur enn, og þar er í dag safn. Því miður var ekki búið að opna þar, en við fórum í staðinn í kirkjuna. Þegar Baðhús Diocletians var grafið upp fannst stytta af Konstantín, sem nú stendur fyrir utan St. John’s in Laterano kirkjuna.

20190126_084126
Aðalaltari Santa María Basilíkunnar.

Michelangelo hannaði kirkjuna, en hún lítur út að utan eins og rústir, þar sem hann lét byggja hana inn í rústir baðhússins. Ef maður veit ekki af kirkjunni, er minna en ekkert mál að ganga framhjá henni, þar sem hún lítur ekki beint spennandi út að utan.

Eftir heimsókn í Santa Maria degli Angeli e Martiri fengum við okkur indælis göngu að Trevi gosbrunninum. Veðrið var stillt og fallegt, en því miður vörpuðu húsin í kring um Trevitorgið skuggum á gosbrunninn, svo ekki gekk mjög vel að mynda hann. Gosbrunnurinn er vægast sagt risastór, og gullfallegur.

20190126_091848
Trevi gosbrunnurinn. Því miður vörpuðu húsin skugga á hann, svo það var ekki auðvelt að ná af honum góðri mynd.

Gosbrunnurinn var byggður á átjándu öld, hannaður af Nicola Salvi. Hann er 26 metra hár og 49 metra breiður, og sýnir stundina þegar Rómverskir verkfræðingar fundu vatnsuppsprettu rétt utan við Róm á fimmta áratug fyrstu aldar. Þetta er einn af frægustu gosbrunnum heims.

20190126_091946
Mikilfenglegur!

Þaðan gripum við leigubíl upp að Hringleikahúsinu, en þar áttum við bókaða skoðunarferð um Hringleikahúsið, Roman Forum og Palatine-hæð með City Wonders. Colosseum er með frægustu byggingum í heimi, og alveg gríðarlegur fjöldi ferðamanna heimsækir það á hverjum degi.

20190126_095057

Byrjað var að byggja Hringleikahúsið árið 70 e.kr., en bygging þess tók aðeins 10 ár. Það var allt marmaraklætt, en eins og sjá má á myndum eru holur í veggjunum eftir festingarnar þar sem marmarinn var festur. Marmarinn var allur rifinn niður og líka festingarnar, og notað í annað, og það var ekki fyrr en páfinn setti upp kross og vígði Hringleikahúsið sem kirkju sem hætt var að rífa hluti úr byggingunni og nota í annað. Páfinn hefur bjargað mörgum minjunum frá endalokum sínum með því að vígja þær.

20190126_103815
Hjónakorn í Hringleikahúsi.

Heimildum ber ekki saman um hve margir komust inn á leikvanginn, en tölurnar rokka frá 50-100.000 manns. Það var alltaf frítt á sýningar og leika í Hringleikahúsinu, en hinn almenni borgari komst bara að kannski einu sinni á lífsleiðinni – það hins vegar var allt í góðu, því það voru alls konar leikar og afþreying í borginni, sem allt var ókeypis fyrir frjálsa borgara. Þetta var hluti af stjórnarkænsku keisaranna, Brauð og leikar – tryggið það að fólkið hafi nóg að borða og eitthvað við að vera og þá helst friður í ríkinu.

20190126_104120
Gangur í Hringleikahúsinu.

Í Hringleikahúsinu mátti sjá dýr frá öllum hornum ríkisins, en þau voru geymd í búrum undir gólfinu. Á myndum má sjá hvernig kjallarinn leit út, en ofan á honum var timburgólf, og ofan á því var ca. 30 cm djúpur sandur. Það voru lyftur upp úr kjallaranum, en það þurfti 16 þræla til að hífa hverja lyftu upp. Dýrin birtust þá upp úr gólfinu. Í Hringleikahúsinu voru einkum sýndar aftökur, veiði og skylmingar.

20190126_111151

Það er þó ekki sagnfræðilega rétt að skylmingaþrælarnir hafi verið látnir skylmast þar til annar þeirra dó, þar sem mikill kostnaður fylgdi því fyrir keisarann að þjálfa skylmingaþrælana. Þetta voru oftast drengir úr illa stæðum fjölskyldum sem voru teknir í skóla þar sem þeir lögðu stund á skylmingar í einhver ár áður en þeir fengu að skylmast. Þeir frægustu gátu bæði orðið ríkir og vinsælir, og því var fyrir nógu að berjast. Hins vegar kom það fyrir á merkum dögum að keisarinn fórnaði skylmingarþræl, t.d. á afmælum eða öðrum mikilvægum dagsetningum.

20190126_114123

Hinn almenni borgari fékk kannski að koma á sýningu í Hringleikahúsinu einu sinni á ævinni, en Keisarinn og Vestumeyjarnar áttu sínar eigin stúkur, og aðallinn gat komið þegar honum sýndist. Eins og ég sagði áðan tók húsið tugi þúsunda áhorfenda, en það tók samt svo gott sem engan tíma að fylla og tæma húsið – kannski einar 20 mínútur. Húsið hafði 76 almenna innganga, og á miðanum mátti sjá númer inngangs og sætisnúmer. Stigarnir voru hannaðir á sérstakan hátt, en þeir kallast Vomitarium. Í þeim halla þrepin töluvert fram á við, þannig að þú getur ekki annað en gengið rösklega niður stigann, og það ýtti undir öra tæmingu hússins.

20190126_113821
Sigurbogi Konstantíns.

Fyrir utan Hringleikahúsið stendur Arch of Constantine, en boginn var vígður árið 315 til minningar um vaska framgöngu Konstantíns I í stríði. Þegar hann var byggður var hann stærsti sigurboginn í borginni.

Forum Romanum, eða Rómverska torgið, stendur rétt við Hringleikahúsið. Þarna var miðborg Rómar til forna, og á Palatine-Hill, sem er rétt við torgið, bjuggu keisararnir fyrir og um krists burð. Í Forum Romanum má t.d. finna hof Vestumeyjanna. Vesta var gyðja eldsins, og það voru 9 konur sem gættu eldsins. Þær voru valdar úr röðum aðalsfólks þegar þær voru á aldrinum 6-10 ára og fluttu þá í höll Vestumeyjanna. Þar var þeim séð fyrir öllu sem þær þurftu, þær hlutu ýmiskonar hlunnindi, eins og t.d. einkastúku í Hringleikahúsinu. Það eina sem þær þurftu að gera var að helga sig því að sjá um eldinn og að hann dæi aldrei út, og vera hreinlífar. Við 35 ára aldur losnuðu þær svo undan starfanum og gátu þá gifst eða gert það sem þeim þóknaðist. En ef þær urðu uppvísar að því að vera ekki hreinlífar – nújá, þá voru þær grafnar lifandi.

20190126_121111
Rústir Vestuhofsins.

Á Forum Romanum má t.d. sjá leifar húss Júlíusar Sesars. Það er svosem ekki mikið eftir af Forum Romanum, þar sem allt sem hægt var var tekið og notað í annað. En svo kom páfinn, og helgaði eitt hof á svæðinu og eftir það var það látið að mestu kyrrt.

20190126_124158
Rústir einnar hallarinnar á Palatine-hæð.

Sagan um stofnun Rómar segir frá bræðrunum Rómúlusi og Remusi, en þeir voru ósammála hvar þeir ætluðu að sofna borgina sína. Rómúlus vildi stofna hana á Palatine-hæð, en Remus vildi stofna hana á Aventine-hæð. Í stuttu máli, þá drepur Rómúlus bróður sinn, og stofnar Róm á Palatine-hæð.

20190126_124353
Circus Maximus – þar sem kappreiðarnar fóru fram. Útsýnið frá einni höllinni á Palatine-hæð.

Eftir langan morgun, þá vorum við orðin frekar svöng. Ég var búin að lesa að maður ætti alls ekki að borða nálægt þessum helstu ferðamannastöðum, maturinn þar væri ekkert spes en mjög dýr. Við hugsuðum að þetta gæti ekki verið svo slæmt – EN, hlustaðu á mig – ekki borða við Hringleikahúsið. EKKI gera það.

Þeir buðu upp á hádegisverðartilboð, en þegar við ætluðum að panta það þá reyndust bara réttirnir sem við vildum ekki falla undir tilboðið. Maturinn sem ég fékk var bara eiginlega alls ekki góður. Þjónarnir voru hundleiðinlegir. Og svo var þetta langt um dýrasti matur sem við fengum okkur alla ferðina. Í guðanna bænum, farðu eitthvert annað.

20190126_150031
Hjálmur er skilyrði fyrir að fá að fara inn í Domus Aurea.

Eftir matinn var svo komið að síðustu skoðunarferðinni okkar, um Domus Aurea. Domus Aurea er það sem kallast Gyllta höllin hans Nerós. Neró var mikill keisari á sjöunda áratug fyrstu aldar, og þótt hann ríkti bara í 4 ár, þá gerði hann mikinn óskunda.

20190126_150540
Inngangan í höllina.

Mikill hluti borgarinnar brann á þeim tíma sem Neró var nýr í embætti. Eftir það hófst bygging Gylltu hallarinnar. Talið er að Neró hafi átt sök á brunanum, til þess að ná í land undir höllina sína. Sérfræðingar eru ekki sammála um hve stór höllin hefur verið, en tölurnar eru frá 0,4 – 1,2 ferkílómetrar að stærð. Hallargarðurinn var 2,6 ferkílómetrar. Fermetrar hvað?

20190126_152721
Hluti freska sem þöktu veggi hallarinnar.

Það er búið að grafa upp aðra álmu aðalbyggingarinnar, en í henni eru 154 herbergi. Hún hefur því verið að lágmarki tvöfalt stærri en það. Þar sem Hringleikahúsið stendur núna átti svo að útbúa stöðuvatn, en það er spurning hvort Neró hafi enst aldur til þess að fullgera það.

20190126_152921
Gatið sem ungi maðurinn datt niður um sem varð til þess að höllin fannst.

Það er mikið þrekvirki að byggja svona risastóra byggingu á innan við 4 árum, en óþrjótandi uppspretta þræla stóð að mestu undir byggingunni. Fornleifafræðingar vilja þó meina að ýmsar fíniseringar hafi verið eftir, en þeir hafa fundið ófullgerð málverk og fleira sem bendir til þess.

20190126_154130
Ótrúlegt mannvirki!

Þegar höllin var reist, klædd marmara, freskur og gyllingar upp um alla veggi, átthyrnt herbergi með þaki sem snerist og fossi o.fl. o.fl. flutti Neró inn – og þá er hann sagður hafa sagt: „Loksins get ég lifað eins og maður!“

Eftir dauða Nerós lét Vespasían byggja Hringleikahúsið í dalnum þar sem Neró hafði áformað stöðuvatnið sitt – í miðjum hallargarðinum. Þetta var liður í því að færa fólkinu landið aftur – landið sem Neró hafði tekið sér undir höllina.

20190126_155754
Marmaralagt gólf sem ekki var eyðilagt áður en höllin var grafin. Þetta er allt mósaík úr ca. fersentimetersstórum flísum!

Allt sem hægt var að nýta úr höllinni, marmari, gyllingar og fílabein var tekið og nýtt annarsstaðar í borginni. Því næst var höllin fyllt með jarðvegi og rústum eftir eldinn mikla, og grafin. Þar ofan á var svo byggt baðhús Títusar. Höllin féll í gleymskunnar dá.

20190126_155929

Á sextándu öld vildi svo til að ungur maður féll niður um gat í jörðinni rétt hjá baðhúsinu. Hann lenti í litum helli, eða svo var haldið, en hellirinn reyndist vera með ca. meters lofthæð, og loftið skreytt með málverkum. Frægustu listamenn síns tíma, m.a. Rafael og Michaelangelo létu sig síga þarna niður, og hrifust svo af þessum málverkum að sjá má áhrif frá þeim í stóru verkum þeirra í Vatíkaninu. Það hafa fundist áletranir frá þeim og fleirum á veggjunum, svo það er vitað að þarna hafa þeir komið.

20190126_160100
Hluti af átthyrnda herberginu.

En ekki var þetta hellir og ekki var þetta grafhvelfing, því þarna var fundin Gyllta höllin. Keisararnir, eftirmenn Nerós, sem höfðu haft svo mikið fyrir því að láta hana hverfa af yfirborði jarðar, höfðu óafvitandi gert það sem best var til að varðveita freskurnar þegar þeir fylltu upp í hana. Því fundust þarna ótrúlega heilleg verk, sennilega þau heilustu sem höfðu varðveist.

20190126_160503
Í átthyrnda herberginu var m.a. þessi foss. Það var stytta á miðsteininum, sem vatnið féll sitt hvoru megin við. Vatnið fór svo undir gólfið í herberginu og út, þar sem það var nýtt áfram.

Það er ekki hægt að skoða Domus Aurea nema í skipulögðum túrum, enda er þetta í rauninni bara vinnusvæði ennþá. Það fylgdi okkur indæl kona, fornleifafræðingur, sem gekk með okkur um megnið af því sem búið er að grafa upp af höllinni. Í upphafi var okkur sýnt smá vídjóklippa með upplýsingum og myndum af því hvernig talið er að höllin hafi litið út. Um miðja vegu fengum við svo VR gleraugu, og fengum að sjá hvernig talið er að hafi verið umhorfs í „hellinum“ þegar hann fannst, og svo líka hvernig höllin hefur litið út að innan, og hvernig útsýnið hefur verið úr henni. Þetta hefur verið hreinlega stórkostlegt mannvirki!

Á svæðinu í kringum höllina, búa þrír kettir! Þeir eru með bauk fyrir frjáls framlög til matarkaupa og heilbrigðisþjónustu, og rölta svo bara þarna um. Mér þykir þetta alveg frábært, þetta er svo heimilislegt og krúttlegt!

Eftir Domus Aurea héldum við í flóttaherbergi hjá Resolute Roma, en á leiðinni komum við við í verslun OVS til að klára að kaupa einhvern glaðning handa dætrunum. Í flóttaherberginu vorum við stödd í höll Drakúla. Það er tíunda herbergið sem við spilum, og það fyrsta sem við náum ekki að leysa áður en tíminn rennur út! Við vorum mjög nálægt því samt – og það er svo hræðilega gremjulegt. Ennþá gremjulegra þykir mér þó að ég var búin að biðja oftar en einu sinni um vísbendingu fyrr í leiknum, en það var eins og leikstjórinn væri ekki að fylgjast með því við fengum engin svör. Ef við hefðum fengið svör þar, þá hefðum við sennilega náð þessu. En nú er ég bara að vera bitur! Herbergið var samt mjög flott, og lítið sem ekkert af hlutum til að afvegaleiða.

20190126_144820
Beðið eftir að komið sé að túrnum okkar í Domus Aurea.

En að því loknu var lítið sem ekkert eftir af ferðinni, svo við héldum upp á hótel að pakka niður, panta bíl og borða.

Flugið heim átti að fara í loftið kl. 7.00. svo við tókum bíl frá hótelinu kl. 4.00. Það er hátt í hálftíma keyrsla á flugvöllinn, en á þessum tíma var mjög lítið að gera, svo við hefðum auðveldlega getað tekið bílinn hálftíma seinna.

Hitastigið var um 5-10 gráður, en á föstudagsseinnipart var voðalega köld gola sem skemmdi töluvert fyrir okkur. Við bjuggumst satt að segja ekki við slíkum kulda, og vorum eiginlega ekki klædd til útivistar við þær aðstæður.

20190126_162825
Fallegt útsýni yfir Hringleikahúsið frá innganginum í Domus Aurea.

Bæði í Vatíkaninu og kirkjum borgarinnar eru reglur um klæðnað, en axlir og hné skulu ekki vera ber, og brjóstaskora er ekki vel séð heldur.

Áður en við fórum sótti ég smáforrit sem heitir Rick Steves Audio Europe, en í því má finna leiðsögn um hina ýmsu staði í Evrópu. Þrátt fyrir að þættirnir taki mið af því að þú sért á staðnum, þá hlustuðum við á nokkra af þessum þáttum bæði í bílnum á leiðinni suður og í vélinni á leiðinni út og höfðum gaman að. Ég ætla klárlega að skoða hvað hann hefur um London og Bretland að segja áður en ég fer til Coventry í júní og London í ágúst.

Nú eru Norwegian hættir með beint flug milli Keflavíkur og Rómar, og ég er svo þakklát að hafa náð að fara þessa ferð. Það er svo innilega þægilegt að geta gripið beint flug. Þótt ferðin hafi verið stutt náðum við að gera alveg helling – skipulagning er svo mikilvæg!

*Ég bið ykkur að afsaka allar myndirnar frá Domus Aurea, en ég held bara að þetta hafi mér þótt koma hvað mest á óvart í ferðinni.

1 athugasemd við “Róm, borgin eilífa – þriðji hluti”

Færðu inn athugasemd

Skráðu umbeðnar upplýsingar að neðan eða smelltu á smámynd til að skrá þig inn:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Breyta )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Breyta )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Breyta )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Breyta )

Tengist við %s